آرتور كرستين سن ( مترجم : رشيد ياسمى )

75

ايران در زمان ساسانيان ( فارسي )

گرفته بود ، دعاتى بايالت گنداره ( دره كابل ) و باختر گسيل داشت . پادشاهى موسوم به اگاتكل « 1 » در ايالت رخج و زرنگ سلطنت داشته ( حدود سال 180 تا 165 ) ، سكه‌هائى ضرب كرد ، كه بر آن نقش بودايى ديده مىشود . در اواسط قرن دوم قبل از ميلاد اختلاف عقيده بوداييان شمال و بوداييان جنوب موجب تفرقه و ضعف آنان گرديد . بوداييان جنوب ، كه خود را هين‌يان « 2 » ( كشتى كوچك ) گويند ، بيشتر به احكام و سنت بودا عمل ميكردند ، ولى بوداييان شمال ، كه خود را مهايان « 3 » ( كشتى بزرگ ) مينامند ، از ساير اديان هندى اقتباساتى كردند و عقايد عاميانه را استقبال نمودند . شريعت بودا به صورت مهايان وارد ممالك مركزى آسيا شد . سلطانى كانيسكانام انجمنى از دانايان گرد آورد و اصول مذهب مهايان را تثبيت نمود و قوانين آن را مورد تجديد نظر قرار داده ، به زبان سانسكريت تحرير كرد . بوداييان در قرون نخستين ميلادى در ولايت گنداره و يهارها « 4 » ( بهارها ) يعنى صومعه‌هاى بسيار ساختند امروز در ويرانه‌هاى آن معابد نقوش برجسته‌اى بسبك آميخته يونانى و هندى يافته‌اند ، كه صحنه‌هايى از وقايع حيات بودا و صور بوديستو « 5 » ، بودايان آينده و غير ذلك ، را مجسم مىكند . صنعت گنداره در قرن چهارم باوج ترقى رسيد « 6 » . ظاهرا قديمترين نقاشى بودايى ، كه بسبك آميخته يونانى و هندى ساخته شده و در كاوشهاى تركستان چين اخيرا بدست آمده ، متعلق بقرن

--> ( 1 ) - Agathocle ( 2 ) - Hinayana ( 3 ) - Mahayana ( 4 ) - Vihara ( 5 ) - Bodhisattva ( 5 ) - اين كلمه همانست كه در فارسى بوذاسف شده است ( مترجم ) . ( 6 ) - فوشه . صنعت يونانى و بودايى در گنداره ، ج 1 و 2 ، پاريس 1918 - 1905 . A , Foucher , L'art greco - boucdhique du Canara